ZiP Soft

Dyktando^® wersja 1.0 dla Windows jest programem dydaktycznym, ułatwiającym naukę polskiej ortografii i interpunkcji. Funkcje nauczyciela polegające na podyktowaniu dyktanda i następnie wykryciu ewentualnych błędów oraz jego ocenieniu przejmuje w całości komputer. Dzięki jego zastosowaniu, a także automatycznej i obiektywnej ocenie, praca z programem jest pozbawiona stresu towarzyszącego nieodłącznie trady­cyjnym, szkolnym sprawdzianom.

Zróżnicowany poziom trudności i różnorodność przygotowanych tekstów sprawiają, iż jest to program dla każdego, kto chciałby doskonalić (lub choćby utrwalić) swoją znajomość ortografii. Dyktando jest adresowane zarówno do uczniów i nauczycieli, jak i szerokiego grona "pasjonatów" próbujących swych sił w konkursach ortograficznych. Dla nauczycieli stanowić może pomoc przy realizacji okresowych sprawdzianów lub materiał na nowatorskie - w treści i w formie - lekcje lub zajęcia fakultatywne. Dla uczniów może być swoistą "próbą generalną" przed prawdziwym dyktandem w szkole, lecz przede wszystkim jest programem edukacyjnym nie tylko sprawdzającym, ale i uczącym ortografii.

Do programu dołączono 34 dyktanda przeznaczone dla uczniów klas I-VI szkoły podstawowej, gimnazjum oraz szkoły średniej. Zostały one opracowane przez specjalistów w dziedzinie ortografii: prof. dr. hab. Edwarda Polańskiego oraz dr Danutę Krzyżyk, którzy na co dzień zajmują się metodyką nauczania języka polskiego w Katedrze Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego. Niewątpliwą zaletą dołączonych tekstów jest ich zabawna i żartobliwa treść, ale także fakt, że uwzględniają zmiany zasad pisowni, publikowane w Komunikatach Komisji Kultury Języka. Dodatkowo, z myślą o bardzo zaawansowanych odbiorcach, do programu dołączono 12 szczególnie trudnych tekstów przygoto­wanych przez prof. dr. hab. Andrzeja Markowskiego, a napisanych na Ogólnopolski Konkurs Ortograficzny - Dyktando.

Z programu można korzystać w dwóch trybach: ucznia i nauczyciela. Tryb ucznia jest przeznaczony dla tych użytkowników, którzy chcą sprawdzić swoją znajomość ortografii korzystając z jednego z tekstów dołączonych do programu lub z nowego tekstu przygotowanego uprzednio przez nauczyciela. W tym trybie uczeń wpisuje za pomocą klawiatury pełne zdania tekstu dyktowanego przez komputer. Program na bieżąco analizuje wpisywane zdania, dzięki czemu automatycznie dostosowuje tempo dyktowania do możliwości i wymagań użytkownika. Z uwagi na to, że podsta­wowym celem metodycznym Dyktanda jest uczenie umie­jętności poprawnego posługiwania się językiem polskim, zrobione przez użytkownika błędy pozostają na ekranie tylko tak długo, jak to jest absolutnie konieczne, dzięki czemu błędny zapis wyrazów nie jest dodatkowo utrwalany wzrokowo.

Program posiada wbudowany algorytm sprawdzania poprawności dyktanda, dzięki czemu potrafi odróżnić błędy ortograficzne od tzw. literówek, spowodowanych brakiem biegłości w obsłudze klawia­tury. Można stosować różne sposoby reagowania i oceniania tych błędów, na przykład pozostawić większą swobodę przy samodzielnym poprawianiu literówek lub nie brać ich pod uwagę przy wystawianiu oceny końcowej. Podobnie można różnicować inne kategorie błędów, jak błędy rażące i drugorzędne (ortograficzne lub interpunkcyjne) oraz błędy typograficzne. Ocena dyktanda uwzględnia wybrany przez piszącego profil, określający wagi poszczególnych błędów oraz wzorcową skalę ocen. Przygotowane profile odzwierciedlają tradycyjny podział na klasy i zawierają warianty zależne od indywidualnych zdolności ucznia.

Dzięki elastycznemu systemowi konfiguracyjnemu istnieje możliwość dostosowania parametrów programu do wymagań użytkownika. Można na przykład określić, kiedy wykryte w tekście błędy będą zgłaszane użytkownikowi - w trakcie pisania, czy po zakończeniu dyktanda, a jeżeli w trakcie pisania, to z jakim opóźnieniem. Po zakończeniu dyktanda jest wyświetlany poprawiony tekst, lista popełnionych błędów oraz ocena, uwzględniająca wiek i możliwości piszącego. Informacje te zapisywane są ponadto w raportach, umożliwiając użytkownikowi śledzenie postępów w nauce.

Program umożliwia przeprowadzenie trzech rodzajów dyktand: wprowadzającego, sprawdzającego oraz pisania z pamięci, a także dodatkowo tzw. dyktanda zapobiegawczo-utrwalającego. Określe­nie sposobu przeprowadzenia dyktanda następuje w wyniku odpowiedniego ustawienia parametrów, takich jak np.: czytanie wstępne i końcowe zdań, dyktowanie fraz, wyświetlanie, sposób poprawiania i oceniania. Zgodnie z zaleceniami metodycznymi przygotowano 19 gotowych typów dyktand, umożliwiając ponadto użytkownikowi tworzenie i zapisy­wanie własnych ustawień.

Drugi tryb pracy programu to tryb nauczyciela. Jest on przeznaczony dla osób przygotowujących nowe teksty dyktand, a więc przede wszystkim dla nauczycieli języka polskiego, ale także dla rodziców. Przygotowanie własnego dyktanda jest możliwe dzięki wbudowanemu w program wyspecja­lizowanemu edytorowi tekstu. Oprócz wpisania samego tekstu, istotne jest określenie, które jego fragmenty mogą być źródłem potencjalnych błędów rażących lub drugorzędnych (większość takich miejsc jest automatycznie wykrywana przez program), a także zaznaczenie obszarów pisowni wariantowej. Tak przygotowany tekst może być następnie uzupełniony nagraniem dźwiękowym, odtwarzanym w trakcie przeprowadzania dyktanda. Dostępny w pakiecie Edytor Fraz umożliwia synchronizację tekstu dyktanda z jego nagraniem dźwiękowym.

Obsługa Dyktanda odbywa się w jasny i intuicyjnie oczywisty sposób. Wszystkie podstawowe funkcje programu są dostępne na tzw. pasku narzędzi, a także za pośrednictwem wygodnych kombinacji klawiszy. Program zaopatrzono w obszerną dokumentację drukowaną, na którą składają się dwie książki, oraz system wyczerpujących podpowiedzi.

Istnieje możliwość rozszerzenia programu do wersji sieciowej, pozwalającej na równoczesne przeprowadzanie dyktanda na wielu komputerach, podłączonych do lokalnej sieci komputerowej, oraz kontrolę postępów poszczególnych uczniów.

Instalacja programu jest bardzo prosta. Użytkownik ma do dyspozycji instalację standardową oraz instalację użytkownika, pozwalającą na indywidualny wybór zainstalowanych składników pakietu.

Minimalna konfiguracja niezbędna do uruchomienia programu jest następująca: komputer zgodny z IBM PC, procesor i386/200 MHz, pamięć operacyjna 4 MB, 10 MB wolnego miejsca na dysku twardym, napęd CD lub DVD, karta dźwiękowa, system operacyjny Windows 3.1, 3.11, 95, 98, ME, NT 3.5, NT 4.0, 2000, XP, Vista 32-bit lub Windows 7 32-bit i 64-bit (w trybie Windows XP, dostępnym w wersjach: Professional, Enterprise i Ultimate).

Wersja demonstracyjna

Wersja demonstracyjna Dyktanda, umożliwia praktyczne zapoznanie się z programem. Do programu dołączono jeden tekst dyktanda, który może być pisany przez użytkownika wielokrotnie, we wszystkich trybach dostępnych w pełnej wersji Dyktanda. Wersja demonstracyjna nie zawiera Edytora Fraz. Dodatkowym ograniczeniem jest brak możliwości zapisania przygotowanego samodzielnie tekstu dyktanda na dysku.

Pobierz wersję demonstracyjną (2,4 MB)

Aby zainstalować wersję demonstracyjną Dyktanda, należy uruchomić program dyktando-demo.exe i w wyświetlonym oknie nacisnąć przycisk Unzip. Spowoduje to rozpakowanie plików instalacyjnych programu do katalogu o nazwie Dyktdemo. Następnie należy uruchomić znajdujący się w tym katalogu program Setup.exe i postępować zgodnie ze wskazówkami wyświetlanymi na ekranie.